Ναυτικό HÜRJET: η Τουρκία ανοίγει σχεδιασμό για αεροσκάφος πλοίου

Η Turkish Aerospace Industries (TUSAŞ) έχει εισέλθει στη φάση σχεδιασμού μιας ναυτικής, ή ακριβέστερα πλοιοφόρου, εκδοχής του υπερηχητικού εκπαιδευτικού αεροσκάφους HÜRJET. Η εξέλιξη επιβεβαιώνει ότι η Άγκυρα επιχειρεί να μετατρέψει την ανάπτυξη του μελλοντικού αεροπλανοφόρου MUGEM σε μοχλό δημιουργίας εγχώριας αεροπορικής ισχύος στη θάλασσα, χωρίς όμως να έχουν ακόμη αποσαφηνισθεί ούτε η τελική αρχιτεκτονική του αεροσκάφους ούτε η επιχειρησιακή του αποστολή.

Ο γενικός διευθυντής και διευθύνων σύμβουλος της TUSAŞ, Mehmet Demiroğlu, δήλωσε στις 20 Αυγούστου, στο πλαίσιο της διοργάνωσης TEKNOFEST Blue Homeland στην Κοτζαέλι, ότι οι εργασίες για τη ναυτική έκδοση έχουν ήδη αρχίσει. Κατά την επίσημη τοποθέτησή του, η διαμόρφωση δεν έχει οριστικοποιηθεί, καθώς οι απαιτήσεις επιχειρήσεων στη θάλασσα είναι σαφώς αυστηρότερες από εκείνες ενός χερσαίου αεροδρομίου.

Από εκπαιδευτικό τζετ σε αεροσκάφος πλοίου

Το HÜRJET (Χιουρτζέτ) αναπτύχθηκε αρχικά ως τουρκικό υπερηχητικό εκπαιδευτικό αεροσκάφος τζετ νέας γενιάς, με δυνατότητα ανάληψης ελαφρών αποστολών κρούσης. Η γνωστή χερσαία έκδοση βασίζεται στον κινητήρα GE F404. Όμως η προσαρμογή ενός αεροσκάφους για απονηώσεις και προσνηώσεις από πλοίο δεν συνιστά απλή προσθήκη εξοπλισμού.

Απαιτεί διαφορετική σχεδιαστική προσέγγιση για το σύστημα προσγείωσης, τη δομική αντοχή, τις διαδικασίες ασφαλούς ανάκτησης και τη συμπεριφορά του αεροσκάφους σε ένα περιορισμένο, κινούμενο κατάστρωμα. Αν το μελλοντικό τουρκικό πλοίο υιοθετήσει καταπέλτη ή άλλο μέσο υποβοηθούμενης απονήωσης, οι απαιτήσεις πρόωσης, βάρους και αεροδυναμικής διαμόρφωσης θα επηρεάσουν περαιτέρω το πρόγραμμα.

Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να διαβασθεί και η αναφορά του Demiroğlu ότι η ναυτική έκδοση ενδέχεται να χρειαστεί ισχυρότερο ή διαφορετικό κινητήρα. Πρόκειται για επίσημη εκτίμηση της εταιρείας και όχι για απόφαση υπέρ συγκεκριμένης λύσης. Μεταγενέστερες τουρκικές αναφορές απέδωσαν στον ίδιο ότι το αεροσκάφος προορίζεται να παραμείνει μονοκινητήριο, με την επιλογή κινητήρα να εξαρτάται από τις τελικές ανάγκες και τη ζήτηση. Δεν υπάρχει δημόσια ανακοίνωση για οριστική επιλογή νέου κινητήρα.

Η «ουσιώδης διαφορά» δεν ισοδυναμεί ακόμη με νέο τύπο

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η επισήμανση του επικεφαλής της TUSAŞ ότι η τελική ναυτική διαμόρφωση μπορεί να διαφέρει ουσιωδώς από το σημερινό HÜRJET. Η διατύπωση αυτή δείχνει ότι η εταιρεία δεν αντιμετωπίζει το εγχείρημα ως περιορισμένη ναυτικοποίηση ενός ήδη ώριμου αεροσκάφους. Δεν αποδεικνύει, ωστόσο, πως έχει εγκριθεί ένα εντελώς νέο πρόγραμμα ή ένας νέος τύπος με διαφορετική ονομασία.

Η διάκριση είναι κρίσιμη. Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί τεχνικά χαρακτηριστικά, πρωτότυπο, χρονοδιάγραμμα δοκιμών επί πλοίου, διαδικασία πιστοποίησης ή σύμβαση σειριακής παραγωγής. Επομένως, οι αναφορές που παρουσιάζουν το σχέδιο ως έτοιμο ελαφρό ή μεσαίο μαχητικό αεροσκάφος υπερβαίνουν τα διαθέσιμα δεδομένα. Η ασφαλέστερη ανάγνωση είναι ότι η TUSAŞ διερευνά μια πλοιοφόρο εξέλιξη, της οποίας το μέγεθος και οι δυνατότητες θα καθορισθούν παράλληλα με τις προδιαγραφές του πλοίου.

Το MUGEM ως οδηγός απαιτήσεων

Η σύνδεση του ναυτικού HÜRJET με το υπό σχεδίαση MUGEM είναι πολιτικά και επιχειρησιακά εύλογη, αλλά δεν έχει λάβει τη μορφή τελικής δημόσιας επιλογής. Ο ίδιος ο Demiroğlu συνέδεσε τη διαμόρφωση του αεροσκάφους με την εξέλιξη του αεροπλανοφόρου και των απαιτήσεών του. Αυτό υποδηλώνει ότι τα δύο προγράμματα βρίσκονται σε αλληλεξάρτηση: το πλοίο θα καθορίσει μέρος των αεροπορικών απαιτήσεων, ενώ οι διαθέσιμες αεροπορικές λύσεις θα επηρεάσουν τη χρησιμότητα και την τελική σχεδίαση του πλοίου.

Για την Τουρκία, το εγχείρημα έχει αξία πέρα από την απόκτηση ενός ακόμη αεροσκάφους. Η ανάπτυξη ικανότητας αεροπορικών επιχειρήσεων από μεγάλο πολεμικό πλοίο προϋποθέτει δόγμα, υποδομές εκπαίδευσης πληρωμάτων, διαδικασίες συντήρησης, ασφάλεια πτήσεων και συντονισμό με μη επανδρωμένα συστήματα. Η υπάρχουσα εμπειρία με το TCG Anadolu και η έμφαση σε μη επανδρωμένες πλατφόρμες μπορούν να προσφέρουν χρήσιμη βάση, αλλά δεν υποκαθιστούν την ιδιαίτερα απαιτητική πιστοποίηση επανδρωμένων αεροσκαφών σταθερής πτέρυγας από κατάστρωμα.

Ποια είναι η στρατηγική σημασία

Η κίνηση της TUSAŞ εντάσσεται στη γενικότερη επιδίωξη της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας να διευρύνει την εγχώρια σχεδίαση σε αεροπορικές, ναυτικές και μη επανδρωμένες πλατφόρμες. Για την Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο, η εξέλιξη δεν μεταβάλλει άμεσα τον συσχετισμό ισχύος: το πρόγραμμα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και απέχει από κάθε τεκμηριωμένη επιχειρησιακή διαθεσιμότητα.

Παρά ταύτα, αποτελεί ένδειξη μακροπρόθεσμης φιλοδοξίας. Εάν η Τουρκία καταφέρει να συνδέσει αξιόπιστα ένα πλοίο αεροπορικής ισχύος με επανδρωμένα και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, θα αποκτήσει ευρύτερο φάσμα επιλογών προβολής ισχύος, επιτήρησης και κρούσης πέραν των παράκτιων βάσεών της. Η πραγματική αξιολόγηση, όμως, θα εξαρτηθεί από μετρήσιμα ορόσημα: οριστικοποίηση σχεδίασης, επιλογή πρόωσης, πτητικές δοκιμές, διαμόρφωση του MUGEM και τελικά επιτυχείς δοκιμές από κατάστρωμα.

Οι αναλύσεις που συνδέουν το σχέδιο με υποθετικά τουρκικά ή πακιστανικά προγράμματα νέου μονοκινητήριου μαχητικού παραμένουν, προς το παρόν, βιομηχανικές εκτιμήσεις. Δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση ότι η ναυτική έκδοση του HÜRJET συνιστά πρόγραμμα νέου μαχητικού ή ότι συνδέεται με πακιστανική απαίτηση PFX. Η ουσία της είδησης είναι πιο συγκεκριμένη: η TUSAŞ ξεκίνησε σχεδιαστική εργασία για ένα αεροσκάφος πλοίου, με τα βασικά του χαρακτηριστικά να παραμένουν ανοιχτά.

Featured image: Εικόνα δημιουργημένη με ΤΝ για εικονογραφικούς σκοπούς.