του Γιάννη Μπεζαντάκου
ΟΙ ΒΟΥΛΓΑΡΟΙ ΚΟΜΙΤΑΤΖΗΔΕΣ ΔΟΛΟΦΟΝΟΥΝ ΤΟΝ ΙΕΡΕΑ ΠΟΥ ΕΘΑΨΕ ΤΟ ΚΕΦΑΛΙ ΤΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΜΕΛΑ.
Σαν σήμερα, 27 Αυγούστου του 1906, κοντά στα Καλύβια του Λάκκου, δυτικά από το ύψωμα Βίγλα Λούτζα του όρους Βίτσι, σκοτώνεται ο πρόμαχος των Κορεστίων, κατά των κομιτατζήδων, Παπασταύρος Τσάμης. Η δολοφονία γίνεται μετά από ενέδρα που τού έχουν στήσει στην περιοχή οι κομιτατζήδες της συμμορίας του Μπίρα Βλάχη.
Ο θρυλικός και υπερδραστήριος ιερέας Παπασταύρος Τσάμης, ο άνθρωπος στον οποίον παρέδωσαν το κεφάλι του Παύλου Μελά οι συμπολεμιστές του και το οποίο έθαψε για να μην πέσει σε χέρια βουλγάρικα ή στους Τούρκους στο παρεκκλήσι της εκκλησίας της Αγίας Παρασκευής στο Πισοδέρι της Φλώρινας…
Ο Μακεδονικός Αγώνας στην Δυτική Μακεδονία: το “Μολών λαβέ” του Παπασταύρου Τσάμη.
Στις 27 Αυγούστου του 1906, ο Παπασταύρος Τσάμης, ο περίφημος εφημέριος Πισοδερίου, στενός φίλος και συνεργάτης του Παύλου Μελά, πήρε γράμμα με την σφραγίδα και την υπογραφή του Βάρδα, που τόν καλούσε με τ’ άλλα μέλη της Επιτροπής και τον αγγελιαφόρο στο βουνό, στην δασική θέση Λάκκος.
Το ‘φεραν δυο καρβουναραίοι που δούλευαν σ’ εκείνο το μέρος με άλλους δεκαέξι. Ήταν όλοι απ’ το Τσάπαρι, ένα ορεινό χωριό ανάμεσα στη Ρέσνα και το Μοναστήρι, καρβουναραίων πάππο προς πάππο.
Το χωριό, είναι αλήθεια, ήταν βουλγάρικο. Είχαν αποδειχθεί ,όμως, ως τότε φρόνιμοι, εργατικοί, τίμιοι νοικοκυραίοι που κοίταζαν μονάχα τη δουλειά τους και φιλοδοξούσαν να εκμεταλλευτούν για πολλά ακόμη χρόνια το δάσος του Πισοδερίου.
Είχαν ειδοποιήσει, μάλιστα, χωρίς χρονοτριβές τον Παπασταύρο, όταν μια βραδιά πέρασε απ’ την κατασκήνωσή τους μια συμμορία κομιτατζήδων.
Ο Παπασταύρος, λεβεντόπαπας πλημμυρισμένος ζωτικότητα, παλληκαριά και ενθουσιασμό, πετάχτηκε αμέσως όλο χαρά, έβαλε την παπαδιά να γέμισει ένα ταγάρι με λειτουργίες, κομμάτια πίτα, λουκούμια, ζαχαρωτά, πακέτα τσιγάρα, μπουκάλια κονιάκ και κάλεσε τον Χατζηκώτση και τον Θεόδωρο Γκότση, που ήταν και αγγελιαφόροι. Όταν πριν λίγα χρόνια, έγραψε στο Πισοδέρι ο Τσακαλάρωφ ζητώντας να τού έτοιμάσει 40 ψητά αρνιά, 300 ψωμιά και 60 οκάδες τυρί, ο Παπασταύρος τού απάντησε :
«Τσακαλάρο,
Δέν σού δίνομεν αρνιά.
Δέν σού δίνομεν ψωμία και τυρί.
Αν είσαι άνδρας, ελθέ να τά πάρεις.
Μολών λαβέ.
Παπασταύρος Τσάμης».
Έφεραν αντιρρήσεις ο Γκότσης και ο Χατζηκώτσης. Δεν έπρεπε να ξεκινήσουν έτσι άψε-σβήσε για το βουνό με τα λόγια δύο καρβουναραίων, γνωστών Βουλγάρων. Όρκίστηκαν, όμως, οι δυό Τσαπαριώτες πάνω στην Άγια Τράπεζα της εκκλησίας ότι κατά τα χαράματα ήρθε στην κατασκήνωσή τους ελληνικό ανταρτικό σώμα και τούς έδωσε το γράμμα να τό φέρουν στον Παπασταύρο.
Δεν ζητούσαν παρά να τούς δώσει ο παπάς μιάν απόδειξη ότι τό πήρε, για να μην έχουν φασαρίες με τους αντάρτες.
Δεν χωρούσε πια καμιά αμφιβολία και δυσπιστία.Ο Παπασταύρος φόρεσε την πολεμική στολή του, μακριά ποδήματα, κοντό ράσο και κοντή γούνα και ξέσκεπα χωρίς κάλυμμα τα μαλλιά, που ανέμιζαν στον αέρα. Θα ‘παιρνε στον ώμο και το τουφέκι, αν δεν είχε την έδρα στο Πισοδέρι τουρκικός λόχος.Στον δρόμο κόλλησε μαζί τους και ο φίλος τους, Αλβανός ενωμοτάρχης Χασάν Τσαούς.
Πήγαν στο δάσος στο στόμα του λύκου.
Τούς περίμεναν κομιτατζήδες!
Ο Χασάν Τσαούς κι’ ο Θεόδωρος Γκότσης έπεσαν στον τόπο νεκροί.
Ο Γκότσης, γεμάτος σφαίρες και λογχισμούς, είχε και τις παλάμες του κομμένες.Φαίνεται πάλεψε.
Ο Παπασταύρος με δύο πληγές κατόρθωσε να ξεφύγει και να τρυπώσει στο βάθος μιας ρεματιάς. Τόν βρήκαν την άλλη μέρα με το κεφάλι ανοιχτό. Τόν αποτελείωσαν οι καρβουναραίοι με τσεκουριές.
Γλύτωσε μονάχα ο Χατζηκώτσης. Οι καρβουναραίοι την ίδια νύχτα φόρτωσαν τα πράγματά τους και όσα κάρβουνα μπόρεσαν στα μουλάρια και εξαφανίστηκαν. Τά πλήρωσαν, όμως, άλλου αργότερα και αυτοί χωρίς να εξαιρεθεί και ο μόνος καλός από δαύτους, που τόν κράτησαν δεμένο όλη την ημέρα οι κομιτατζήδες, για να μην τρέξει και ειδοποίησει τον Παπασταύρο για την άτιμη παγίδα.
Αθάνατος!
#ΜακεδονικόςΑγώνας #ΠαπασταύροςΤσάμης #ΠαύλοςΜελάς #Ήρωες #Ιστορία
Παρακολουθήστε και αυτό:
Discover more from
Subscribe to get the latest posts sent to your email.