Από την καταδρομική δράση στο Στενό του Οτράντο έως τη δραματική βύθισή του τον Σεπτέμβριο του 1943 – η συγκλονιστική πορεία του εμβληματικού πλοίου του Πολεμικού Ναυτικού.
του Νίκου Νικολούδη
δρος Ιστορίας του Πανεπιστημίου του Λονδίνου
Μετά την κατάληψη της Ελλάδας από τον Άξονα (Μάιος 1941) και μέχρι την ανασυγκρότηση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στη Μέση Ανατολή και τη συμμετοχή τους στη Μάχη του Ελ Αλαμέιν (Οκτώβριος-Νοέμβριος 1942), το βάρος της συμμετοχής στον Συμμαχικό αγώνα για λογαριασμό της χώρας μας ανέλαβε κατά το μεγαλύτερο μέρος το Βασιλικό Ναυτικό. Χάρη σε όσα πλοία του κατάφεραν να διασωθούν από τους ανηλεείς γερμανικούς βομβαρδισμούς κατά τη γερμανική εισβολή καταφεύγοντας στην Αλεξάνδρεια, συνέχισε τον αγώνα στη Μεσόγειο ουσιαστικά έως την παράδοση της Ιταλίας και την απώθηση των Γερμανών στη βόρεια Ιταλία και πέρα από τα μεσογειακά παράλια της Γαλλίας. Ιδιαίτερα την περίοδο 1940-1943 η Μεσόγειος, το μαλακό υπογάστριο του Άξονα, υπήρξε ένα από τα πιο διαφιλονικούμενα μέτωπα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, καθώς αποτελούσε ζωτική αρτηρία για τον ανεφοδιασμό τόσο των βρετανικών δυνάμεων στην Αίγυπτο όσο και του Άφρικα Κορπς στη Λιβύη και αργότερα την Τυνησία.
Σε αυτό το πλαίσιο του αγώνα ζωής και θανάτου το αντιτορπιλλικό Βασίλισσα Όλγα εξελίχθηκε στο πιο εμβληματικό σκάφος του ελληνικού στόλου, ένα πλοίο που δεν έχασε καμία μάχη έως την αναπάντεχη βύθισή του από γερμανικές βόμβες τον Σεπτέμβριο του 1943 στο όρμο Λακκί της Λέρου και την απώλεια του μεγαλύτερου μέρους του πληρώματός του.
Τη δραματική ιστορία αυτού του ηρωικού πλοίου και του τραγικού του τέλους κατέγραψε αμέσως μετά τη λήξη του Πολέμου με απλό αλλά ιδιαίτερα παραστατικό τρόπο ο δημοσιογράφος Αχιλλέας Α. Κύρου, γνωστότερος ως συνεκδότης (μαζί με τον αδελφό του) της ιστορικής αθηναϊκής εφημερίδας Εστία. Συγκεντρώνοντας πληροφορίες από επιζώντα μέλη του πληρώματος του Βασίλισσα Όλγα και γνωστούς αξιωματικούς του Βασιλικού Ναυτικού, ανασύνθεσε υπό τύπον ζωηρής δημοσιογραφικής αφήγησης περιστατικά και επεισόδια που αποτυπώνουν τη φιλοπατρία και την ομαδικότητα του πληρώματος σε όλες τις φάσεις της μόλις οκταετούς ιστορίας του πλοίου. Σε αυτό το σημείο είναι χρήσιμο να επισημανθεί ότι το Βασίλισσα Όλγακαθελκύστηκε το 1935 στα ναυπηγεία Jarrow&Co της Γλασκώβης, χωρίς όμως τον οπλισμό του, που συμπληρώθηκε με ιδιαίτερη παραγγελία σε Γερμανούς κατασκευαστές.
Μαζί με το αδελφό του πλοίο, το Βασιλεύς Γεώργιος (που βυθίστηκε τον Απρίλιο του 1941 στη διάρκεια γερμανικής αεροπορικής επιδρομής στον Σαρωνικό) αποτελούσαν τα πιο σύγχρονα σκάφη του ελληνικού στόλου, ενόψει της διαφαινόμενης έναρξης του πολέμου. Το πλήρωμά του εκπαιδεύτηκε ευθύς εξαρχής στις πιο δύσκολες καιρικές συνθήκες, γεγονός που συνέβαλε καθοριστικά στην πολεμική του ετοιμότητα. Στη διάρκεια του Ελληνοϊταλικού Πολέμου, με κυβερνήτη τον πλοίαρχο Αλφρέδο Λεοντόπουλο (που αποτέλεσε σημαντική πηγή πληροφοριών για την ιστορία του πλοίου), συμμετέσχε σε καταδρομές στο Στενό του Οτράντο και σε συνοδείες νηοπομπών. Τον ίδιο ρόλο διατήρησε κατά το μεγαλύτερο μέρος και μετά την κατάληψη της Ελλάδας, συνδράμοντας αγγλικά πλοία αλλά και εκτελώντας παράλληλες αποστολές στην Ερυθρά Θάλασσα και τον Ινδικό Ωκεανό.
Στο ενεργητικό του πιστώνεται η βύθιση ενός ιταλικού τορπιλλοβόλου και ενός εξοπλισμένου αλιευτικού, καθώς και η παράδοση του πληρώματος ενός ιταλικού υποβρυχίου. Το σκάφος συμμετέσχε στην απόβαση στη Σικελία (Ιούλιος 1943) και στη συνέχεια στην παράδοση του ιταλικού στόλου στην Αλεξάνδρεια. Η τελευταία αλλά και ενδοξότερη περίοδος της ιστορίας του υπήρξε η συμμετοχή του στις επιχειρήσεις της απελευθέρωσης των Δωδεκανήσων, το φθινόπωρο του 1943, οπότε και η δράση του έφτασε στο δραματικό της τέλος.
Σήμερα η ανάμνηση του Βασίλισσα Όλγα παραμένει ζωντανή ως τμήμα της ιστορίας του Πολεμικού Ναυτικού, γεγονός στο οποίο έχει παίξει αναμφίβολα ρόλο και το βιβλίο του Αχιλλέα Κύρου.
#ΒασίλισσαΌλγα #ΠολεμικόΝαυτικό #ΒΠΠ #ΔενΞεχνώ #ΕλληνικήΙστορία #Λέρος #Δωδεκάνησα #ΝαυτικέςΜάχες
Παρακολουθήστε και αυτό:
Discover more from
Subscribe to get the latest posts sent to your email.