Κυβερνητικός εφιάλτης ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός

Γράφει ο Νίκος Ιγγλέσης

Αναδημοσιεύουμε από την ιστοσελίδα https://ellinikiantistasi.gr/

Η ελληνική κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη, με βάση την Οδηγία 2014/89/ΕΕ από τις 23  Ιουλίου 2014, να υλοποιήσει το Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό για τα θαλάσσια ύδατα στα οποία ασκεί κυριαρχία ή έχει κυριαρχικά δικαιώματα ή ασκεί δικαιοδοσία σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

Η προθεσμία για την κατάθεση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού (ΘΧΣ) κάθε κράτους-μέλους έληγε την 31^η Μαρτίου 2021 και δόθηκε παράταση ενός έτους μέχρι τον Μάρτιο του 2022 λόγω του κοροναϊού. Η Ελλάδα δεν κατέθεσε, μέχρι σήμερα, κανένα σχέδιο (πρέπει να έχει τη μορφή νόμου που θα ψηφιστεί στη Βουλή) και η Κομισιόν την παραπέμπει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο όπου θα της επιβληθεί επαναλαμβανόμενο πρόστιμο μέχρις ότου υλοποιήσει την Οδηγία.

Η υποχρέωση κατάρτισης ΘΧΣ αποτελεί εφιάλτη για την κυβέρνηση του Κ. Μητσοτάκη γιατί:

α) Εάν το σχέδιο καταρτιστεί με βάση το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας του ΟΗΕ (UNCLOS) τότε αυτό θα προκαλέσει την εντονότατη αντίδραση της Τουρκίας.

β) Εάν καταρτιστεί ένα μερικό σχέδιο που θα αφορά μόνο το Ιόνιο Πέλαγος, όπου έχει οριοθετηθεί η ΑΟΖ με την Ιταλία και την περιοχή της Αν. Μεσογείου που έχει γίνει η μερική οριοθέτηση   με την Αίγυπτο, τότε αυτό θα αποτελεί έμμεση παραδοχή όλων των τουρκικών διεκδικήσεων. Το ίδιο θα συμβεί αν καταρτιστεί σχέδιο που θα περιορίζεται στα υπάρχοντα σήμερα χωρικά ύδατα. Σε μια τέτοια περίπτωση θα υπάρξουν έντονες εσωτερικές αντιδράσεις σε πολιτικό και σε κοινωνικό επίπεδο.

γ) Εάν δεν κάνει απολύτως τίποτα, όπως μέχρι σήμερα, θα πληρώνει ετήσιο πρόστιμο και θα εγκαλείται ότι αδιαφορεί και υπονομεύει τα εθνικά συμφέροντα.

Για την αναγκαιότητα του ΘΧΣ η Οδηγία της Ε.Ε. αναφέρει ότι: «Η υψηλή και ταχέως αυξανόμενη ζήτηση για θαλάσσιο χώρο για διαφορετικούς σκοπούς, όπως οι εγκαταστάσεις για την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, η εξερεύνηση και εκμετάλλευση πετρελαίου και φυσικού αερίου, η θαλάσσια ναυτιλία και οι αλιευτικές δραστηριότητες, η διατήρηση του οικοσυστήματος και της βιοποικιλότητας, η εξόρυξη πρώτων υλών, ο τουρισμός, οι εγκαταστάσεις υδατοκαλλιέργειας και η υποθαλάσσια πολιτιστική κληρονομιά, καθώς και οι πολλαπλές πιέσεις στους παράκτιους πόρους, απαιτούν μια ολοκληρωμένη προσέγγιση σχεδιασμού και διαχείρισης».

Το πεδίο εφαρμογής του χωροταξικού σχεδιασμού αφορά τα θαλάσσια ύδατα όπως αυτά ορίζονται βάσει του νόμου 3983/2011 ως: «Τα ύδατα, ο θαλάσσιος βυθός και το υπέδαφος στη θαλάσσια πλευρά της γραμμής βάσης από την οποίαν μετριέται το εύρος της αιγιαλίτιδας ζώνης ως τα όρια της περιοχής όπου η Ελληνική Δημοκρατία ή άλλο κράτος μέλος έχει κυριαρχικά δικαιώματα ή ασκεί δικαιοδοσία σύμφωνα με τη Σύμβαση των Η.Ε. για το Δίκαιο της Θάλασσας».

Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός πρέπει να περιλαμβάνει:

1. Τις περιοχές αλιείας.
2. Τις περιοχές υδατοκαλλιέργειας.
3. Τις εγκαταστάσεις, τις υποδομές και τα υποθαλάσσια έργα για την έρευνα, την εκμετάλλευση και την εξόρυξη υδρογονανθράκων και άλλων ενεργειακών πόρων, πρώτων υλών, ορυκτών και αδρανών υλικών.
4. Την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ και συμβατικές πηγές.
5. Τις διαδρομές υποβρυχίων αγωγών και καλωδίων.
6. Τις περιοχές στρατιωτικών ασκήσεων.
7. Τις λιμενικές εγκαταστάσεις και τις οδούς θαλασσίων μεταφορών.
8. Τις προστατευόμενες περιοχές.
9. Τους ενάλιους αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία κ.α.

Η Κύπρος τόλμησε

Λίγες ημέρες πριν τα Χριστούγεννα το Υπουργικό Συμβούλιο στη Λευκωσία ενέκρινε τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αυτός αποτελείται από επτά επί μέρους σχέδια που καλύπτουν όλες τις ακτές της νήσου, συμπεριλαμβανομένων και αυτών της κατεχόμενης περιοχής. Στο ΘΧΣ της Κύπρου περιλαμβάνονται τα χωρικά ύδατα των 12 ν.μ. και η ΑΟΖ όπως έχει οριοθετηθεί, ενώ ορίζεται και η ΑΟΖ, με βάσει τη μέση γραμμή, με τις έναντι τουρκικές ακτές (βλέπε χάρτη).

Η αντίδραση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών ήταν έντονη. Παραθέτουμε το πλήρες κείμενο της δήλωσης του εκπροσώπου του Οντζού Κατσελί για να γίνουν αντιληπτά τόσο η αποτελεσματικότητα της κυπριακής ενέργειας όσο και οι αυθαίρετες και παράνομες τουρκικές αιτιάσεις:

«Οι περιοχές που καθορίζονται στο “Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχέδιο”, το οποίο βασίζεται σε οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και καταρτίζεται από όλα τα κράτη μέλη, παραβιάζουν, υπό αυτή τη μορφή τους, τα δικαιώματα της Τουρκίας και της “Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου (ΤΔΒΚ)”.

»Η Τουρκία έχει καταθέσει τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας της στη Μεσόγειο στα Ηνωμένα Έθνη ήδη από το 2004 και πιο πρόσφατα το 2020. Από την αρχή έχει δηλωθεί ότι μονομερείς πράξεις της “Ελληνοκυπριακής Διοίκησης”, σχετικά με τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας δεν θα γίνουν αποδεκτές και οι πρακτικές της χώρας μας στον τομέα αυτό συνεχίζονται σε αυτό το πλαίσιο. Αυτή τη φορά, η προσπάθεια της ελληνοκυπριακής πλευράς να εκμεταλλευτεί την Οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό θεωρείται η τελευταία μάταιη προσπάθεια.

Συνεχίστε την ανάγνωση του άρθρου στη σελίδα Κυβερνητικός εφιάλτης ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός (ellinikiantistasi.gr)